4 czerwca 2024 (wtorek), o godz. 13:00 w Budynku Browaru Mokrskich przy ul. ks. bpa Bednorza 2a – 6 w Katowicach – Szopienicach odbyło się uroczyste otwarcie wystawy prac studentów Wydziału Architektury PK Domów narożnych z funkcją plebanii na terenie Parafii Ewangelicko – Augsburskiej Zbawiciela w Katowicach – Szopienicach.
Uroczystość otworzył Prof. dr hab. inż. Tomasz Kozłowski – kierownik przedmiotu Projektowanie architektoniczno-urbanistyczne.
W świat Szopienic wprowadził pomysłodawca całego przedsięwzięcia Pan Krzysztof Kuc – reżyser.
Historię obszaru opracowania projektów przybliżył ks. dr Adam Malina – Proboszcz Parafii Ewangelicko – Augsburskiej Zbawiciela w Katowicach – Szopienicach.
Wśród zaproszonych gości byli m.in. Pan Johann Bros – właściciel Browaru Mokrskich oraz Pani dr Daniela Dylus z VI Liceum Ogólnokształcącego im. Jana Długosza w Katowicach – miłośniczka Szopienic i Roździenia.
W drodze do normalności
Szopienice, od 27.01.2023 do dziś
W piątek, 27 stycznia 2023 w budynku parafialnym w Katowicach-Szopienicach doszło do tragicznego wybuchu gazu. Od tego czasu minęły już trochę czasu, wypełnione trudnymi chwilami, zmaganiami z prozaiczną codziennością i momentami, niosącymi radość i nadzieję.
Początek był bardzo trudny. Samo tragiczne wydarzenie przyniosło śmierć, cierpienia oraz bardzo duże zniszczenia w budynku parafialnym, który musiał zostać rozebrany. W momencie eksplozji 2/5 budynku przestało fizycznie istnieć, a szkody w ścianach nośnych i zniszczenia konstrukcyjne były tak duże, że decyzją PINB budynek należało rozebrać w trybie natychmiastowym. Trwało to tydzień, gdy firma rozbiórkowa za pomocą specjalistycznego sprzętu rozebrała to, co pozostało z dawnej plebanii. W ten sposób po ok. 700 metrach kwadratowych, po dwóch salkach parafialnych, kancelarii, pomieszczeniach świetlicowych i 3 mieszkaniach i pokojach gościnnych pozostały tylko wspomnienia i fotografie. Pozostał też wyrównany teren oraz 1/3 dawnego podpiwniczenia, które z przyczyn technicznych czasowo musiało pozostać nienaruszone. Bardzo duże szkody wystąpiły również w przewiązce między plebanią a salkami parafialnymi, w których szkody były nieznaczne. Na sam łącznik spadła jednak jedna ze ścian szczytowych plebanii i uszkodziła dach oraz pomieszczenia kuchni, zaplecza sanitarnego i biura świetlicy.
Szkody zostały wyrządzone również w kościele, w którym zniszczeniu uległy witraże z szybami zabezpieczającymi w części wieżowej wraz z prawie wszystkimi drzwiami. Szkody pojawiły się również w wieży kościoła. Bardzo ucierpiały znajdujące się po drugiej stronie ulicy dwa budynki szkolne, gdzie konieczna okazała się naprawa lub przełożenie dachu, wymiana wszystkich okien od strony ulicy i prace remontowe w pomieszczeniach klasowych. Sam wybuch był słyszalny i odczuwalny w całej dzielnicy, a w sąsiadujących budynkach doszło również do przeróżnych uszkodzeń.
Tragiczne wydarzenia uruchomiły również cały ciąg dobra. Nikt z poszkodowanych nie pozostał bez dachu nad głową. Z pomocą przyszło miasto Katowice i Diecezja Katowicka Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego, a także sąsiedzi oraz parafianie. Poszkodowani spotkali się z wielką życzliwością i wsparciem wielu osób oraz instytucji. Z pomocą pośpieszyły parafie ewangelickiej z całej Polski oraz ogólnopolska instytucja charytatywna Diakonia, a także Archidiecezja Katowicka Kościoła Rzymskokatolickiego. O wsparciu nie zapomniały również inne Kościoły chrześcijańskie oraz różne instytucje oraz wiele osób z Polski i zagranicy.
Po przejściu najtrudniejszych dwóch miesięcy, dzięki zaangażowaniu wielu ludzi i przychylności różnych osób i instytucji, można było wracać do prowizorycznie urządzonej normalności. W kościele znów zaczęto odprawiać nabożeństwa, po czasie wyremontowano salki parafialne i ich zaplecze.
Cały czas trwały również działania policji i praca prokuratorów. Zakończyły się one sformułowaniem aktu oskarżenia w stosunku do Edward Dz., przebywającego w lokalu parafialnym bez tytułu prawnego, który został oskarżony o sprowadzenie bezpośredniego niebezpieczeństwa wybuchu gazu oraz doprowadzenia do eksplozji, w wyniku której zginęły dwie osoby, a trzy osoby doznały obrażeń i doszło do zniszczenia mienia bardzo dużej wartości. Po procesie w sądzie rejonowym i apelacyjnym w Katowicach prawomocny wyrok 6 lat więzienia dla sprawcy zapadł w lipcu 2024 r.
Cały czas trwają także działania formalne związane z uzyskaniem odszkodowania za zniszczoną plebanię. Ubezpieczyciel przyjął odpowiedzialność za zdarzenia, aktualnie wciąż trwają rozmowy mające na celu ostateczne ustalenia wysokości odszkodowania.
Parafia podjęła też działania, których efektem końcowym ma być powstanie nowej plebanii. Nad jej koncepcją pracuje obecnie biuro projektowe, a efekty działań architektów mają zostać wkrótce ogłoszone przez parafię.
Jednym z ważnych elementów w drodze do normalności były działania prowadzone przez Wydział Architektury Politechniki Krakowskiej. Studenci pod kierunkiem kadry naukowej przyjechali do Szopienic, a efektem były ich prace, w których pokazali jak wyobrażają sobie różne koncepcje nowych zabudowań parafii ewangelickiej w Katowicach-Szopienicach. Prace te następnie zostały wystawione w pomieszczeniach Centrum Aktywności Lokalnej na terenie Browaru Mokrskich w Szopienicach należącego do Johanna Brosa. Dla parafii szczególnie ważna była inspiracja płynąca z tych prac i pokazanie, że możliwe jest na gruzach tego, co zostało zniszczone, powstanie nowej jakości życia.
Wirtualna wystawa dostępna na stronie:
WIRTUALNA WYSTAWA DOMÓW NAROŻNYCH Z FUNKCJĄ PLEBANII W KATOWICACH-SZOPIENICACH – Katedra Projektowania Architektonicznego – KPA (pk.edu.pl)
Prace prezentowane są w kuluarach pierwszego piętra w budynku WA PK przy ul. Warszawskiej 24.
